Voor degenen onder ons in elektronisch muziek was Reason van Propellerhead Software zeker de meest spannende release in de afgelopen jaren. De missie was niet minder dan een complete studio vol met synthesizers, samplers, mixers, FX en wat al niet meer te bedenken is. De vraag is: "Is het Propellerhead ook gelukt?"
Het antwoord: Ja.

Zelfs meer dan dat. Reason is een mijlpaal in de ontwikkeling van de elektronische muziek net zoals de ADAT van Alesis destijds was voor home-recording. Waarom?
Vóór Reason was er nog nooit een ander software pakket geweest die alle componenten van een modern elektronische muziekstudio in één volledig geïntegreerd pakket aanbood. De gebruikersinterface is duidelijk ontworpen door niet alleen briljante programmeurs maar ook door mensen die zelf muzikant zijn. Sinds zijn introductie heeft Reason vele prijzen gewonnen waaronder het prestigieuze TEC Award in de categorie Musical Instrument Technology 2002. Akai MPC 4000, Nord Lead 3, Yamaha Motif behoorden tot de kandidaten die Reason achter zich liet. De stabiliteit en CPU-efficiency van het programma hebben aan deze successen bijgedragen.

De aandacht die men aan details heeft besteed is werkelijk verbluffend. De "ooohs" en "aaahs" zijn te horen wanneer men met een druk op de knop [TAB] het virtuele 19" rack omdraait en alle bekabeling in volle glorie zichtbaar wordt. Reason is een genot om naar te kijken, maar wanneer men door de layout heen kijkt beseft men wat een grote stap voorwaarts het design van deze interface is. Het is extreem gebruikersvriendelijk en intuïtief.
Voorbeeld: het creëren van een nieuwe sampler heeft tot gevolg dat deze direct gemonteerd wordt in het rack, audio-uitgangen worden op een vrije kanaal op de mixer aangesloten en alles wordt natuurlijk netjes gelabeld. Het is alsof Reason weet wat u denkt! Natuurlijk kunt u hier ook van afwijken indien u denkt het beter te weten. 

Bij de meeste muziek software is er een keuze noodzakelijk tussen gebruiksgemak en diepte. Het is meestal het één of het ander. Reason is een uitzondering op deze. Het is uiterst gebruikersvriendelijk, maar de "power-gebruiker" komt ook aan zijn trekken door de vele mogelijkheden die het programma b.v. bij routing biedt.

Sinds versie 1.0 tot aan versie 2.5 zijn er een aantal uitbreidingen op het programma geweest zoals een nieuwe synthesizer, uitgebreidere sampler, audio/cv merger/splitters, 512 bands vocoder, etc. Ik zal kort uitleggen wat de individuele onderdelen doen.

The Subtractor Synthesizer

Dit is een 99-stemmig hoogwaardig virtueel analoog synthesizer. Hij doet denken aan de Roland Jupiter serie. Er zijn twee oscillatoren met een groot aantal golfvormen naast de traditionele zoals sinus, zaagtand en blokgolf. Duale filters waarvan de eerste multimode en de tweede low pass is, kunnen aan elkaar gelinkt worden. Standaard worden een groot aantal zeer muzikaal klinkende, presets meegeleverd.

Malström Graintable Synthesizer

Malström is niet een alledaagse synthesizer; dit merk je zodra je aan het werk gaat met deze synthesizer. Het gaat hier om een unieke synthese methode die eigenlijk een combinatie is van wavetable synthese en granulair synthese. De klank is agressief en krachtig en kan heel goed gedemonstreerd worden door de meegeleverde presets.

NN-19 en NN-XT: de samplers

NN-19 was de eerste sampler van Reason, die eigenlijk niet echt geschikt was voor realistische instrumenten geluiden. Versie 2.0 introduceerde de meer geavanceerde NN-XT die wel velocity switching ondersteunt. Standaard worden WAV, AIFF, Soundfont en Rex formaten ondersteund.

Met een gratis te downloaden utility, geheten ReLoad, is het tevens mogelijk om Akai sample Cd's te converteren naar NNXT formaat. Sinds kort zijn er ook thirdparty programma's beschikbaar (CDExtract) die zo'n beetje elk sample formaat converteert naar NN-XT formaat. Op de twee Cd's die meegeleverd worden, zijn een groot aantal samples te vinden om alvast te starten.

Redrum - Drummachine

Dit is het apparaat waar iedere ReBirth gebruiker op zat te wachten: een op samples gebaseerde Roland stijl drummachine met een pattern sequencer. Achtenzeventig drumkits onderverdeeld in verschillende muziek stijlen worden standaard meegeleverd, maar het is uiteraard mogelijk om zelf drumkits samen te stellen. Het is tevens mogelijk om het apparaat via MIDI te bespelen.

Dr. Rex Loop Player

Deze module speelt ReCycle Rex loop-bestanden af. Voordeel van Rex loops is dat ze, binnen bepaalde grenzen, automatisch met het master-tempo meelopen. Een loop van 110 bpm speelt probleemloos op 130 bpm en visa versa; geen tijdrovende time-stretching nodig bij tempoveranderingen dus. Verder heeft het apparaat synthesizerachtige modulatiemogelijkheden. Via de master-sequencer is het zelfs mogelijk om de volgorde van de hits in een loop te veranderen! Top kwaliteit E-Lab loops in verschillende stijlen worden meegeleverd.

De Effecten

Het was algemeen bekend dat effectenafdeling van Reason 1.0 een beetje aan de magere kant was. Vooral de distortion en de galm waren niet echt van topkwaliteit. Versie 2.5, die trouwens een gratis upgrade is voor geregistreerde 2.0 gebruikers, bracht daar verandering in. De RV7000 Advanced Reverberation Unit is een hoogwaardige galmmodule die de meeste hardware galmen ver achter zich laat en de Scream 4 Sound Destruction Unit is één van de beste distortion modules die ik ooit heb gehoord. Verder is er nog een compressor, phaser, filter, chorus/flanger, 2 bands parametrische EQ, etc. En ik heb het niet eens gehad over de 512-bands vocoder!

Matrix Pattern Sequencer

Dit is een monofone step-sequencer. Het genereert zelf geen geluiden maar het kan gebruikt worden voor veel applicaties waaronder het moduleren van parameters in andere modules van Reason.

Main Sequencer

Cubase gebruikers zullen snel aan de gang gaan met deze sequencer, omdat het redelijk erop lijkt. Het is niet een volledige MIDI-sequencer zoals in Logic , maar het is gestroomlijnd, intuïtief en heel snel in gebruik. Importeren van MIDI-bestanden is trouwens wel mogelijk. En zoals gezegd is het de integratie van het totale pakket die Reason met kop en schouders doet uit steken van de rest.

Minpunten

Is Reason dan de perfecte virtuele studio? Het antwoord daarop is niet simpel. Reason kan op zichzelf geen audio opnemen en er is alleen maar MIDI-in, dus het is niet mogelijk om externe MIDI-apparatuur met Reason aan te sturen. Dat Reason geen audio op kan nemen is een doorn in het oog van velen. Maar de Props, zoals de Propellerheads liefkozend genoemd worden door de gebruikers, hebben aan alles gedacht.

ReWire, die standaard is ingebouwd, is een technologie die de koppeling tussen verschillende audio programma's mogelijk maakt. Met ReWire 2 is het mogelijk om 64 kanalen audio naar de mixer van Cubase te routen. Het tempo wordt uiteraard ook gesynchroniseerd. Het is zelfs mogelijk om de main sequencer van Reason te by-passen en de modules van Reason te sequencen met, bijvoorbeeld, Cubase. Tegenwoordig ondersteunen de meeste audio applicaties dit protocol, zoals Logic, Nuendo, Digital Performer, Pro Tools, Ableton Live en nog veel meer.

Het is dus mogelijk om de tekortkomingen van Reason op te vangen met ReWire. Maar waarom niet een alles-in-één applicatie? Als reden geven de Props dat ze willen doen waar ze zelf het beste in zijn. Een programma als Cubase heeft jarenlange ontwikkeling doorgemaakt; elk soort audio-opname/editing mogelijkheid in Reason zou inferieur zijn aan deze applicatie.

Een andere brandende vraag is, waarom er geen VST instrument ondersteuning is ingebouwd, zodat men externe soft synths kan gebruiken. In het kort zijn de Props bang dat externe softsynths de CPU-efficiency en stabiliteit van Reason kunnen aantasten. Reason heeft ten slotte een reputatie hoog te houden wat betreft CPU efficiency en stabiliteit. Het programma is door rigoureuze beta testing extreem stabiel.

Conclusie

Reason heeft in een korte tijd het hele software studio landschap veranderd. Het is geen geheim dat software verkopen stijgen, terwijl hardware verkopen stagneren. Veel muzikanten nemen een laptop met Reason zelfs mee naar live optredens. Steeds meer fabrikanten komen met software studio's à la Reason. Tot nu toe heeft geen enkel fabrikant het gebruiksgemak, stabiliteit en CPU efficiency van Reason zelfs benaderd. Dus het kan gerust gezegd worden: Reason is here to stay!