We geven hier de resultaten van een test van de PHASE88, een geluidskaart van TerraTec. Met de PHASE88 kunt u 8 audiobronnen tegelijkertijd opnemen. U kunt dus een hele band in één keer opnemen, waarbij elke muzikant op een apart spoor wordt opgenomen. Ook kunt u acht audiokanalen tegelijkertijd afspelen. Zo'n geluidskaart heet een multitrack recording-kaart.
In deze test van de PHASE88 illusteren we tevens hoe u deze geluidskaart in combinatie met Cubase handig voor geluidsopnames en -weergave kunt gebruiken. Achtereenvolgens komen de volgende aspecten aan bod:

• Vergelijking met de voorganger;
• Installatie;
• Testopstelling;
• Audio-kwaliteit;
• WDM en ASIO-drivers;
• Instellen voor opname;
• Opname;
• Het Control panel en de digitale mixer;
• Gigastudio en Cubase;
• Digitale audio in/uit;
• Conclusie.

Vergelijking met de voorganger

De PHASE88 bestaat uit een printplaat die in een vrij PCI-slot van de PC wordt geplaatst en een zogenaamde "break-out box". Met een dikke lange kabel zijn beide met elkaar verbonden. De break-out box bevat de cinch-connectoren (tulpstekkertjes), waarop de audio-apparatuur wordt aangesloten (8 ingangen en 8 uitgangen). Verder bevat de break-out box ook een midiaansluiting (MIDI-IN en MIDI-OUT). Op de achterkant van de geluidskaart vindt u twee connectoren waarop u een digitale audiokabel kunt aansluiten (SP/DIF voor bijvoorbeeld minidisk-spelers).
De functionaliteit van de PHASE88 is vrijwel identiek aan die van zijn voorganger de Printplaat met een handjevol componenten EWS88MT. Enige verschil is dat de zogenaamde System Output, een inferieure en overbodige stereo-uitgang voor spelletjes en dergelijken, niet meer op de PHASE88 voorkomt. Verder valt op dat de printplaat van de PHASE88 slechts een handjevol chips en andere elektronische componenten bevat, terwijl de EWS88MT veel meer componenten bevat. Verder ondersteunen beide kaarten zowel 16-bits als 24-bits en diverse sample frequenties tussen de 8.000 en 96.000 Hz. EWS88MT bezitters hoeven zich dus niet spoorslags naar de winkel te spoeden om hun kaart te vervangen door de PHASE88. Sterker nog, u kunt PHASE88- en EWS88MT-kaarten door elkaar "cascaderen", waarmee u tot maximaal 32 analoge in- en uitgangen creëert.

Installatie

De installatie van de PHASE88 gaat heel eenvoudig. U plaatst de geluidskaart in een vrij PCI-slot en Windows-XP ziet bij het opstarten dat er nieuwe hardware geplaatst is. U moet dan wel even aangeven in welke map u de drivers hebt ge-unzipped (standaard C:\TerraTec\PHASE88\Driver 5.43). U kunt overigens het beste even naar de website www.terratec.net surfen voor de meest recente driver-updates. Nadat de drivers zijn geïnstalleerd moet u nog even het Control Panel installeren. Met een dubbelklik op SetupV5.43.exe in de map C:\TerraTec\PHASE88\ControlPanel Version 5.43 is dat in een paar seconden gepiept.

Testopstelling

De PHASE88 is getest In een DeLL computer met een 1.7 GHz Pentium en 640 MB geheugen. Natuurlijk moest worden getest hoe deze combinatie zich zou gedragen indien alle audiokanalen tegelijkertijd worden opgenomen. Een tweede PC met een EWS88MT fungeerde daarbij als virtueel orkest; alle uitgangen van de EWS88MT werden verbonden met de ingangen van de PHASE88. De uitgangen van de PHASE88 werden via een mengpaneel afgeluisterd. Alle opnames werden met Cubase SL gemaakt met 24-bits en 44,1 kHz.

Audio-kwaliteit

De break-out box bevat de 24-bits AD- en DA-omzetters. Deze zijn daarmee buiten de computerkast geplaatst en goed afgeschermd in de break-outbox, zodat u absoluut geen bijgeluiden hoort van de harde schijf, grafische kaart of andere storende componenten in de computerkast. De signaal-ruisverhouding is op een eenvoudige wijze gemeten. U koppelt de uitgangen op de ingangen en klikt op de opnameknop (in bijvoorbeeld Cubase). Bijgaande plaatjes laten het resultaat 80dB versterkt zien. Daaruit blijkt dat de signaal/ruisverhouding zo'n 86 dB is; voldoende maar niet verpletterend.

Ook ziet u dat het vijfde spoor geen ruis bevat. Dat klopt ook, want op dit spoor is de digitale SPDIF-input opgenomen.

WDM en ASIO-drivers

De PHASE88 ondersteunt zowel WDM als ASIO-drivers. WDM is het nieuwe Windows Driver Model, waarmee meerdere programma's tegelijkertijd gebruik kunnen maken van de geluidskaart. U kunt dan bijvoorbeeld Cubase muziek laten afspelen en ook de Windows Media Player. In Cubase zult u in de regel echter de ASIO-drivers van de geluidskaart gebruiken, want daarmee presteert de kaart het best. Als je de ASIO-drivers instelt, dan claimt Cubase de PHASE88 voor zichzelf en is hij niet beschikbaar voor andere programma's.

Instellen voor opname

Dan is het nu zover dat wij een opname kunnen maken met Cubase. In Cubase moet nog wel even worden ingesteld welke ingangen van de PHASE88 wij gaan gebruiken. Dat gaat via menu "Devices|VST Inputs", waarna het volgende schermpje verschijnt. Hierin kunt u door op het knopje te klikken de inputs "aan" en "uit" zetten.  In deze test werden alle 8 audio-ingangen, de digitale SPDIF-ingang en nog een extra mixeringang (waarover later meer) ingeschakeld. Twaalf audio-ingangen dus.

Opname

In het arrange window van Cubase maakt u het gewenste aantal tracks aan. Vervolgens koppelt u in de inspector aan elk track een ingang van de PHASE88. En daarna drukt u op de opnameknop. Moeiteloos konden acht analoge en twee digitale audiotracks worden opgenomen. Zelfs een song met daarbovenop nog eens vier MIDI-sporen werden zonder drop outs opgenomen. En dat bij 44,1 kHz en 24-bits. Ook computercrashes kwamen niet voor. De PHASE88 is dus zeer stabiel (Cubase SL ook) en de auteur van dit artikel durft zijn PC tegenwoordig zelfs voor live opnames (waarbij toch niks mag misgaan) te gebruiken.

Het Control Panel en de digitale mixer

Bij de PHASE88 wordt een Control Panel meegeleverd. Daarmee kunt u alle onderdelen van de kaart instellen. In de tab "Analog Inputs" kunt u het opnameniveau met schuiven van 0 tot 18 dB instellen. Zwakke signalen kunnen nog eens extra met 14 dB worden versterkt. U kunt er zelfs voor kiezen om de PHASE88 automatisch het opnamesterkteniveau te laten instellen.
Onder tab "Digital Mixer" verschijnt een digitale mixer. Daarmee kunt u het niveau van alle acht uitgaande audiokanalen (Wave Play 1 t/m 8) instellen. Onder een subtab komen VU-meters voor alle 10 ingangen (8x analoog en 2x digitaal) te voorschijn. U kunt al deze bronnen (dus de 8 uitgaande audiokanalen én de 10 audio-ingangen) afmixen. Het resultaat, "Digital Mixer" genoemd, kunt u op de linker twee uitgangen van de break-out box (PCI Out 1/2) beluisteren en ook op de digitale uitgang. Dit zogenaamde "routeren" doet u onder de tab Settings. U kunt voor elke uitgang kiezen wat u daarop wilt beluisteren. In het voorbeeld ziet u dat u op de uitgangen PCI uit 1/2 de volgende bronnen kunt beluisteren:

Normaal gesproken zult u de digitale mixer niet gebruiken en heeft u PCI Out 1 t/m 8 ingesteld op Wave Play 1 t/m 8.

Gigastudio en Cubase

Gigastudio is de populaire softsampler. Deze werkt echter alleen met speciale zogenaamde GSIF-drivers. GSIF en ASIO zijn echter niet tegelijkertijd voor eenzelfde audiokanaal te gebruiken. Als u Cubase en Gigastudio tegelijkertijd wilt gebruiken dan gaat dat als volgt. Ga naar het ASIO Control Panel door in het Control Panel op de knop "ASIO" te klikken. Selecteer daar "Enable multi-client mode". U kunt dan per audiokanaal kiezen of deze via de ASIO- of GSIF-drivers wordt aangestuurd. Kies je, zoals in onderstaand plaatje voor Wave 7/8 GSIF en voor de rest ASIO, dan moet u in Gigastudio ook Wave 7/8 kiezen als audio-uitgang. En dan komt nu de speciale truc om zowel Gigastudio als Cubase te kunnen horen….. U selecteert dan in de "Digital Mixer" voor PCI Out 1/2 en je hoort zowel Gigastudio die op Wave Play 7/8 afspeelt als Cubase die op de overige audiokanalen afspeelt.

Digitale audio in/uit

Dan nu nog even enkele woorden over digitale audio. Deze kan worden gebruikt om bijvoorbeeld geluid op te nemen van of op een minidisk of een DAT-recorder. De digitale uitgang werkt prima en introduceert geen ruis en andere vervorming. Wat niet werkte op de PHASE88 die wij getest hebben is de externe synchronisatie van de digitale audio. Als er een digitale audio bron werd aangesloten en de knop "External" (zie links boven in het (Control Panel tab Settings) werd aangeklikt, dan bleef de indicatie "No signal" staan. De PHASE88 weigerde dus te synchroniseren met de externe audiobron. Overigens werd de audio wel goed uitgewisseld, ook al was er geen synchronisatie, willekeurig of "Internal" of "External" was aangeklikt. Als u ongesynchroniseerd opneemt van een digitale bron met de eigen interne klok van de PHASE88 loopt u het risico op drop outs. Deze hebben wij tijdens de test echter niet waargenomen.
Ten slotte is het heel irritant dat Cubase de PHASE88 niet herkent, als deze op "External" synchronisatie is ingesteld. Maar dit mogen we waarschijnlijk TerraTec niet aanrekenen.

Conclusie

De PHASE88 is een hele goede en zeer betrouwbare geluidskaart die zijn geld meer dan waard is. Enige minpuntjes zijn de digitale synchronisatie die niet functioneert en de op zich redelijke, maar niet verpletterende signaal-ruisverhouding van 86 dB. Qua functionaliteit is de PHASE88 nagenoeg identiek aan zijn voorganger de EWS88MT, die TerraTec in 2000 op de markt introduceerde.