Met geluid experimenterende hobbyisten zullen wel eens ervaren hebben dat het niet zo eenvoudig is om in live-situaties geluidsbronnen zonder storende klikken in en uit te schakelen. De bekende mechanische aan/uit knop om een signaal door te schakelen zal in de meeste gevallen prima voldoen als we onze schakelacties maar van tevoren, of na de opname uitvoeren. In deze aflevering van de technische rubriek geven we een suggestie voor het zelf bouwen van een handig schakelkastje waarmee u die vervelende bijgeluiden goed kunt elimineren. De schakeling is goedkoop en erg simpel van opzet, waarbij slechts twee ICtjes ervoor zorgen dat we een ingangssignaal geruisloos in en uit kunnen schakelen. Als bijkomstigheid voorziet de schakeling erin dat we onder het motto "onhoorbaar" tevens een effectapparaat in de audioketen kunnen opnemen.

Het schema

We beginnen links boven in het schema en we zien J1, die is bedoeld voor het aansluiten van een externe gelijkstroomadapter of een gewone 9 Volt blokbatterij. Na de beveiligingsdiode voor de polariteit en de filtercondensators C1 en C2 valt direct de knop SW1 op. Door deze knop in te drukken zal in samenwerking met C3 en R1 een pulsje afgegeven worden op de clock-ingang van de data flipflop (IC1) Deze data flipflop gedraagt zich m.b.t. de logische niveaus op de pennen 1 en 2 als een wisselschakelaar. In de rusttoestand van de schakeling zal de data flipflop op pen 1 een hoog en op pen 2 een laag niveau afgeven. Het schakelniveau op pen 1 activeert hiermee een van de vier control-inputs van de z.g. bilaterale schakelaar van het type CD4066 (IC2 pen 13) De Mos-fet transistor in de eerste schakelsectie wordt zodoende open gestuurd en het inkomende signaal zal via de pennen 1 en 2 van dit IC rechtstreeks doorgegeven worden naar de audiouitgang op J3. Wordt nogmaals op SW1 gedrukt, dan zal de toestand van de flipflop omkeren en verschijnt er een logisch hoog niveau op pen 2 van het IC. De stuuringang op IC2 wordt laag en de verbinding tussen J2 en J3 wordt opgeheven. Tevens worden de resterende secties van de analoge schakelaars geactiveerd en gebeurt het volgende: via de pennen 4 en 3 wordt het audiosignaal doorgezonden naar een effectmodule, het effectsignaal komt terug via J5 en op pennen 8 en 9 gelijk doorgevoerd aan de Output jack J3. Op dit moment zal het inkomende signaal niet rechtstreeks, maar via de Send- en Return-aansluitingen van de effectmodule worden doorgelust. Wordt geen effect aangesloten op de jacks J4 en J5, dan kan het circuit als een normale aan/uit of een "mute" schakelaar worden gebruikt. Via de laatste sectie van IC2 (pen 11 en 10) wordt een low power ledje aangestuurd om de schakeltoestand van het circuit weer te geven.

De bouw

Alle onderdelen van het schakelingetje solderen we op een stukje gaatjesboard en monteren we het geassembleerde printje in een stevig metalen kastje. Voor de 6,3 mm. jackpluggen kiezen we kunststof typen zodat aardlussen via het metalen kastje worden voorkomen. Als het kastje ook nog tegen een stootje kan (en tegen het betere voetenwerk bestand is!) zou voor SW1 een terugverende voetschakelaar gebruikt kunnen worden. Een enkelpolige schakelaar met een maakcontact kan dan eenvoudig via een gat in de deksel van het kastje worden geschroefd. Tevens is het belangrijk dat i.v.m. mogelijke instabiliteit, de niet gebruikte pennen 8, 9, 10 en 11 van IC1 aan het aardpunt van de schakeling verbonden worden. Deze effectschakelaar werd aanvankelijk ontworpen voor het gebruik met een elektrische gitaar, maar met een beetje fantasie en met wat wijzigingen zijn natuurlijk ook andere audio- en muziektoepassingen te bedenken.
Veel plezier met deze elektronische audio-schakelaar.