Met de overgang van analoge technieken voor geluid en beeld naar digitale technieken zijn en komen er allerlei nieuwe mogelijkheden binnen ons bereik. Vele nieuwe apparaten komen op de markt en u - als de consument - ziet soms door de digitale bomen het bos niet meer. Op deze pagina zet ik de belangrijkste punten op een rijtje en hoop u  te helpen bij de ombouw van uw huidige analoge audio/video-installatie naar de nieuwe digitale uitvoering.

Allereerst is het belangrijk welke functies u wilt gebruiken:

• Televisie: wilt u televisie kijken in de standaard kwaliteit – Standard Definition (SD) – of in hoge kwaliteit - High Definition (HD)? Een beeldbuis televisie is niet meer verkrijgbaar dus in de toekomst komt u in ieder geval op een plat scherm uit.

• Radio: wilt u naast de radiozenders ook internet radio kunnen beluisteren of heeft u ook behoefte aan zenders in surround kwaliteit?

• Films afspelen: wilt u films kunnen afspelen met een Dvd-speler of denkt u al aan Blu-Ray speler? Denk hierbij ook aan uw vakantievideo’s die u toch ook wel wilt bekijken.

• Cd’s: wilt u alleen standaard Cd’s afspelen of denkt u ook aan Super Audio Cd’s? Of is mp3-kwaliteit voldoende?

• Video recording: wilt u ook opnamen kunnen maken van televisie-uitzendingen of stelt u daar geen prijs op?

• Audio recording: wilt u ook geluidsopnamen kunnen maken of heeft u daar in het geheel geen behoefte (meer) aan?

• Foto’s: Uw digitale foto’s zult u niet allemaal afdrukken.  U wilt die waarschijnlijk toch ook nog wel een keer bekijken.  Misschien heeft u er wel aardige diashows van gemaakt.

Hoe kunnen we al deze functies nu in de nieuwe digitale wereld combineren? Het aardige van de digitale huiskamer is dat niet alles in de huiskamer hoeft te staan, maar over het huis kan worden verdeeld. De basis is een datanetwerk. In figuur 1 heb ik een mogelijke uitvoering van het geheel gegeven.

Figuur 1

1. Luidsprekers: voor het geluid kunt u kiezen tussen stereo en surround.  Bedenk wel dat twee goede luidsprekers een beter geluid geven dan vijf of zeven surround luidsprekers van mindere kwaliteit. Om de richting waaruit de lage tonen komen te kunnen horen, moet u niet te kleine luidsprekers kiezen.  Golfballetjes en melkpakken zijn zonde van het geld.  Kies anders twee goede luidsprekers voor stereo; een goede surround installatie vergt toch wel wat ruimte in de kamer.
2. Televisie: In een volledig digitale wereld kunt u in plaats van een televisie ook voor een monitor kiezen. Een beamer met projectiescherm is natuurlijk ook een optie, maar dat heeft echter nogal wat impact. Wilt u voorbereid zijn op de toekomst dan moet alle aan te schaffen beeldapparatuur HD ready 1080p zijn, ook wel full HD genoemd. HD televisie is nu een realiteit gezien het feit dat de publieke omroepen serieus met HD uitzendingen zijn begonnen. Ook om foto’s weer te geven is HD kwaliteit eigenlijk een vereiste. Het is van belang dat uw televisie, monitor of beamer ‘High bandwidth Digital Content Protection’ (HDCP) ondersteunt; anders wordt de HD kwaliteit verlaagd tot SD kwaliteit.
3. Digitale versterker: de digitale versterkers die verkrijgbaar zijn, kunnen vaak ook de videosignalen doorschakelen. Omdat we nog in een overgangsfase zitten, hebben de huidige digitale versterkers om aan alle aansluitmogelijkheden te voldoen veel verschillende typen connectoren. Digitale versterkers zijn in het algemeen surround versterkers. Sommige kunnen via een ethernet (L) verbinding ook muziek vanaf uw PC of netwerkschijf afspelen. Vaak wordt vereist dat de PC (10) of netwerkschijf (8) ‘Universal Plug and Play Audio Video’ (UpnP-AV) ondersteunt. De digitale versterker verbindt u via een High Definition Media Interface (HDMI) met uw televisie. Over deze verbinding gaat zowel het videosignaal als het audiosignaal. Uw luidsprekers sluit u via niet te lange kabels (a) aan op uw versterker. De digitale versterker is op dit moment meestal nogal prijzig. Daarom zult u misschien nog uw oude analoge versterker willen gebruiken.  In figuur 2 is deze hybride situatie weergegeven.
4. Blu-Ray speler: uw Cd-speler en Dvd-speler kunt u vervangen door een Blu-Ray speler. Sommige Blu-Ray spelers kunnen ook mp3-tjes weergeven. Voor Super Audio Cd’s  zult u echter nog steeds een aparte speler nodig hebben. Voor firmware updates is vaak een Internetverbinding nodig.  Deze verbinding wordt bij Blu-Ray profiel 2.0 (BD live) ook gebruikt om toegang tot inhoud op Internet te verkrijgen.  Foto’s weergeven vanaf een disk is meestal geen probleem met Blu-Ray spelers.  Ik heb echter nog geen speler gezien die via de ethernet-verbinding (L) foto’s of video’s van bijvoorbeeld een PC of netwerkschijf kan weergeven. De Blu-Ray speler verbindt u via een HDMI aansluiting (v) met uw digitale versterker. Over deze verbinding gaat zowel het videosignaal als het audiosignaal.
5. Mediaspeler: de mediaspeler is een goede oplossing om uw foto’s en/of video’s die u op uw PC (10) of netwerk schijf (8) heeft staan, weer te geven. Er zijn mediaspelers die alleen geschikt zijn voor geluid, maar ook spelers die beeld en geluid ondersteunen.
   De mediaspeler kan vaak ook als Internet radio worden gebruikt. Voor het beeld moet u voor een HD uitvoering kiezen; foto’s in SD kwaliteit zijn eigenlijk niet om aan te zien. Er zijn mediaspelers waarin zich ook een harde schijf bevindt. Dat is soms wel nodig, omdat sommige mediaspelers problemen hebben om HD video’s over een netwerk te transporteren. Let er op of de performance voor het opslaan van uw video’s op de mediaspeler goed is. Er zijn nogal wat mediaspelers die op dit gebied teleurstellen.
   Bij films downloaden is het van belang om goed te onderzoeken welke videoformaten worden ondersteund door de mediaspeler.  Het zou anders wel eens kunnen zijn dat u op uw PC steeds video’s moet converteren.
   Ook is de keuze van ondersteunde audio-coderingen belangrijk.  Zorg dat er in ieder geval ondersteuning is voor één lossless formaat zoals WAV (waveform) of FLAC (Free Lossless Audio Codec).  U kunt dan altijd geluid gebruiken zonder kwaliteitsverlies. De mediaspeler verbindt u via een HDMI aansluiting (v) met uw digitale versterker. Over deze verbinding gaat zowel het videosignaal als het audiosignaal.
6. Digitale tuner: het analoge signaal wordt vervangen door Digital Video Broadcast (DVB). Dat kan via de ether (DVB-T), satelliet (DVB-S, DVB-S2), de kabel (DVB-C) of via uw mobiele telefoon (DVB-H). Ook via Internet (IPTV) kunt u televisie kijken. Hier zult u dus een keuze moeten maken.  Op dit moment is in Nederland nog geen HD televisie via DVB-T (Digitenne) beschikbaar. Omdat de leveranciers van de programma’s bescherming tegen illegale verspreiding vereisen, wordt het signaal versleuteld. Voor HD  kwaliteit is ook ondersteuning van HDCP vereist. In Nederland wordt de digitale tuner ook gebruikt voor doorgifte van radiozenders, soms ook in surround kwaliteit. De digitale tuner kan worden gecombineerd met een Personal Video Recorder (PVR).  Hiermee kunt u dus zowel video als geluid opnemen. In het algemeen wordt het signaal versleuteld opgeslagen en kunt u dus bijvoorbeeld de video’s niet bewerken op uw PC. Een ethernet-verbinding zal in verband met illegale verspreiding dan ook meestal niet aanwezig zijn. Indien die wel aanwezig is, zal dat gelimiteerde functies hebben, zoals bijvoorbeeld firmware updates of toegang tot inhoud op een andere PVR van hetzelfde type. Het is mogelijk dat u de opgenomen programma’s maar voor een bepaalde tijdsduur kunt bekijken. Als deze tijdslimiet is afgelopen is toegang niet meer mogelijk.
   Er zijn echter digitale tuners met PVR functionaliteit op de markt die de opgenomen programma’s onversleuteld opslaan. Ze zijn veelal gebaseerd op Linux en bieden  gezien hun open karakter de mogelijkheid om functionaliteit toe te voegen. Daardoor zijn het vaak eigenlijk mediacenters die de mediaspeler (5) overbodig maken. Het zijn vaak satellietontvangers die ook optioneel DVB-T en DVB-C ondersteunen. U moet wel onderzoeken of ze ook bij uw kabelleverancier werken.  Een zoektocht op internet of diverse fora is daarom wel een vereiste.
   Het Microsoft mediacenter ondersteunt op dit moment offcieel geen HD televisie en ook geen DVB-C tuners. Er is echter een oplossing: de  FloppyDTV kaart.
   De digitale tuner verbindt u via een HDMI aansluiting (v) met uw digitale versterker. Over deze verbinding gaat zowel het videosignaal als het audiosignaal.
7. Switch: ik raad aan om een bekabeld Gigabit netwerk te gebruiken. Voor HD televisie is dit niet strikt noodzakelijk, ook een 100 Megabit netwerk voldoet. Ook als u uw oude switch of router  met 100 Megabit poorten wilt gebruiken, is het raadzaam om in ieder geval een bekabeling met acht aders en afscherming te kiezen die geschikt is voor Gigabit snelheid. U kunt dan eenvoudig door apparatuur te vervangen naar een hogere snelheid gaan. Een draadloos netwerk is ook mogelijk, maar dan moet u wel kiezen voor WLAN type N.  Als u video’s wilt versturen tussen uw PC en PVR is het zeker aan te bevelen om een Gigabit netwerk te kiezen. Videobestanden zijn nogal groot en anders duurt het bijna net zo lang om het bestand over te sturen als om het te bekijken.  
   Omdat de meeste routers slecht vier ethernet-poorten hebben  is voor een extra switch gekozen. De router zal zich meestal niet in de huiskamer bevinden en dus reduceert de switch tevens de bekabeling.
8.  Network Attached Storage (NAS): een netwerkschijf is in de digitale huiskamer eigenlijk een vereiste. Hierop slaat u uw muziek, foto’s en video’s op. Uw PC hoeft niet aan te staan als u deze muziek wilt beluisteren of  foto’s respectievelijk video’s wilt bekijken.
   Minimaal moeten de volgende netwerk protocollen worden ondersteund: voor Windows het ‘Common Internet File System’ (CIFS) en voor Linux het ‘Network File System’ (NFS).  Kies een NAS die een Gigabit  poort heeft en let op of het gegevenstransport wel voldoende snel is voor HD kwaliteit video’s.
   Schijven zijn op dit moment waanzinnig goedkoop en er is daarom eigenlijk geen reden om uw Cd-verzameling naar mp3 te converteren.  Honderd Cd’s nemen in WAV-formaat minder dan 60 Gigabytes  in beslag. Mediaspelers vereisen soms dat de PC of NAS ‘Universal Plug and Play Audio Video’ (UpnP-AV) ondersteunen.
   Er zijn ook routers waarop een USB-schijf kan worden aangesloten die dan via het netwerk toegankelijk is. U heeft dan meestal niet de ondersteuning van UpnP-AV.
9. Router: er zijn vele typen routers op de markt, dus er is keuze genoeg.  Kies als u een nieuwe router aanschaft voor één met Gigabit poorten. Dan bent u voorbereid op de toekomst.
10. Personal Computer: uw PC is een belangrijke component.  U zult hierop uw geluidsopnamen, uw digitale foto’s en uw vakantiefilms bewerken.  Ook zal het vaak uw download centrum zijn. U kunt echter ook een NAS aanschaffen die BitTorent ondersteunt. Zoals eerder is gesteld, is een Gigabit verbinding tussen PC en alle componenten, waarin zich een harde schijf bevindt, aan te bevelen.

U zult niet direct alle analoge apparatuur uit uw huiskamer gooien, dus een overgangscenario is een vereiste.  Nu u een beeld heeft, hoe het er in de (verre) toekomst uit zou komen te zien, is het makkelijker om er stap voor stap naar toe te gaan. Dit voorkomt dat u de verkeerde  apparatuur aanschaft. Ook is er nog zoveel in beweging dat het soms beter is even met de aanschaf te wachten. In figuur 2 hebben we de hybride situatie gegeven.

Figuur 2

U heeft eventueel al een televisie met een plat beeldscherm, maar nog een analoge versterker. De digitale ontvanger heeft u aangeschaft. Digitale versterkers zijn nogal prijzig zijn, daarom ben ik uitgegaan van het gebruik van uw huidige analoge versterker. U ziet dat de televisie in dit geval drie HDMI-ingangen moet hebben als u voor HD kwaliteit gaat.  Neemt u genoegen met SD kwaliteit dan zijn drie SCART ingangen een vereiste.  Uiteraard is een combinatie van SCART en HDMI ook mogelijk. Één en ander is afhankelijk van de keuzes en stappen die u maakt. Heeft uw televisie niet genoeg ingangen dan kunt u gebruik maken van SCART- respectievelijk HDMI-schakelaars.